Montessori Yaklaşımı
MAYA Projesi, modern eğitimin en etkili isimlerinden biri olan Dr. Maria Montessori (1870–1952)’nin pedagojik felsefesinden ilham alır. Montessori yaklaşımı, her bireyin doğuştan bir öğrenme isteği ve kapasitesine sahip olduğu inancına dayanır. Bu nedenle eğitim, bilgiyi zorla aktarmak yerine bireyin potansiyelini açığa çıkarmayı hedeflemelidir (Montessori, The Absorbent Mind, 1949).
Montessori’nin Temel İlkeleri
Montessori’nin eserlerine göre (The Secret of Childhood, 1936; Education for a New World,
1946) öğrenme en etkili biçimde gerçekleşir, eğer:
Kendi kendine yönlendirilmişse: Öğrenen kişi sürecin sorumluluğunu üstlenir.
Deneyimsel temelliyse: Uygulama ve yansıtma yoluyla öğrenme gerçekleşir (“yaparak
öğrenme”).
Bireyselleştirilmişse: Her bireyin hızına, ilgilerine ve yeteneklerine saygı gösterilir.
Duygusal olarak destekleyiciyse: Özerklik, özgüven ve içsel motivasyon teşvik edilir.
Bağlamsal ve toplumsal ise: İş birliği ve topluluk bilinci gelişir.
Bu ilkeler başlangıçta çocuklar için geliştirilmiş olsa da, zaman içinde yetişkin eğitimi ve
yaşam boyu öğrenme alanlarında geniş ölçüde uyarlanmıştır (Standing, 1957; Lillard, 2005).
Yetişkin ve Yaygın Eğitime Uyum
MAYA Projesi’nde Montessori felsefesi, eğitim, istihdam veya öğretim dışında kalan genç
yetişkin kadınlar (NEET kadınlar) bağlamına uyarlanmıştır.
Bu uyarlama üç temel eksende uygulanır:
1. Kendi kendine yönlendirilmiş öğrenme: Katılımcılar, mentorların rehberliğinde kendi öğrenme hedeflerini ve yollarını belirler. Bu süreç, Montessori’nin “hazırlanmış çevre” kavramına karşılık gelir; bireyin bağımsız gelişimini destekleyen bir ortam oluşturulur.
2. Deneyimsel öğrenme: Pasif öğretim yöntemleri yerine, uygulamalı atölyeler, mentorluk çemberleri ve yansıtıcı etkinlikler kullanılır. Katılımcılar deneyim, gözlem ve diyalog yoluyla öğrenir.
3. Duygusal güçlenme: Proje, özgüven, dayanıklılık ve öz farkındalık gibi duygusal gelişim alanlarını temel eğitim çıktıları olarak ele alır. Bu yönüyle, Montessori’nin duygusal gelişimin bilişsel gelişimle ayrılmaz olduğu görüşünü yansıtır.
Bu çerçevede Montessori ilkeleri, kadınların güçlenmesini ve kapsayıcı eğitimi destekleyen bir araç hâline gelir; NEET kadınların potansiyellerini yeniden keşfetmelerine ve toplumsal, kişisel ve mesleki yaşamda aktif roller üstlenmelerine olanak tanır.
MAYA Yapısında Montessori Uygulaması
Montessori pedagojisinin etkisi MAYA Projesi’nin üç temel bileşenine entegre edilmiştir:
- Araştırma ve Müfredat Tasarımı (WP2): Özerklik, yansıtma ve yetkinlik temellerine dayalı bir öğrenme modeli geliştirilir.
- Mentorluk ve Açık Kaynaklar (WP3): Bireyselleştirilmiş öğrenmeyi destekleyen dijital ve insan merkezli araçlar oluşturulur.
- Yerel Uygulamalar ve Vaka Çalışmaları (WP4): Deneyimsel atölyeler ve mentorluk oturumlarıyla yaklaşım sahada test edilir.
Montessori felsefesini yetişkin eğitimine entegre ederek MAYA Projesi, insan odaklı pedagojinin geleneğini modern ve kapsayıcı bir bağlama taşır — Avrupa genelindeki kadınlar için eşitliği, öz-yeterliliği ve yaşam boyu öğrenmeyi teşvik eder.